Sproud

’t klikt

22 november 2021: “wij willen een groene en warme buurt”

Enkele buurvrouwen namen het voortouw om samen na te denken over onze voortuin. Zoals je kan zien ligt die er wat triest bij. ” Wij wonen hier graag en willen ons inzetten voor een groene, warme buurt en daar horen de bewoners van Huis Sint-Jozef ook bij. We lopen hier met z’n allen elke dag voorbij, kunnen we er samen niet meer van maken?”
In het verleden zijn er nog al initiatieven geweest om deze plaats onder handen te nemen zonder positief resultaat. Ik vind het belangrijk om dit aandachtig te verkennen en mee te nemen in het proces. We proberen iedereen die zich betrokken voelt rond de tafel te krijgen.
Vandaag is het zover, twee buurvrouwen, twee bewoners, een familielid en ikzelf leren elkaar kennen en luisteren naar elkaars ideeën. Net omdat er in het verleden al initiatieven zijn stukgelopen breng ik eerst heel duidelijk binnen welk kader we kunnen werken. Zo vermijden we valse verwachtingen.
Tegen volgende bijeenkomst gaan we informatie verzamelen, zowel in het WZC als bij het district. We verdelen de taken en spreken een tweede bijeenkomst af.

Maar het blijft niet bij praten. Waar iedereen het namelijk over eens is, is de tristesse die uitgaat van de dode conifeer. Daar kunnen we samen toch al iets aan doen? Toch? Zeker en vast! We spreken af om die zaterdag samen om te hakken. We hebben die avond een zangmoment rond een kampvuur gepland en kunnen het hout dan ineens verbranden.

22 november 2021: altijd in ons hart

Het deed pijn vandaag om bijna veertig bewoners, die afgelopen twee jaar overleden zijn, te gedenken. Een ingetogen viering hielp om ons in dit verdriet ook verbonden te voelen. Iedereen werd uitgenodigd om op zijn eigen manier en eigen ritme deel te nemen en mensen hielpen elkaar daar spontaan in. Kippenvel…

21 november 2021: hoe was je dag?

Buurvrouw Brenda Casteleyn, is filosoof en schreef afgelopen jaar een prachtig boek, waarmee ze mensen op weg helpt om tijdens een wandeling tot een verdiepend gesprek te komen. Ze ging in op onze uitnodiging en vandaag nam ze ons mee in haar persoonlijk verhaal. 25 bewoners, medewerkers, familieleden hingen aan haar lippen. We laten het niet koud worden en gaan heel regelmatig met een groepje geïnteresseerden aan de slag met één van de wandelingen die Brenda speciaal voor ons selecteerde. Op 16 januari komt ze terug en kunnen we onze ervaringen delen. Zo blijft het niet bij een gezellige boeken-zondag, maar kunnen we meer duurzame contacten opbouwen.

15 november 2021: jong leren is oud gedaan

Hoe diverser de buurt, hoe meer kans op een duurzame “samenkracht”. Ik begin me te realiseren dat ik sinds ik hier werk nog (bijna) geen kinderen en jongeren heb gezien in het WZC. De corona maakt dit uiteraard heel moeilijk, maar ik vraag me af of dat daarvoor dan zoveel beter was? De drempel om een WZC binnen te wandelen is sowieso heel hoog, dat merk ik bij mijn eigen kinderen.
En het is net dat intergenerationele contact, waarin ik geloof en waar ik op wil inzetten.

Daarom trek ik naar het Koninklijk Atheneum Berchem. Een hartelijk en constructief gesprek met directeur Dirk en adjunct Nikei tonen eens te meer dat er tal van opportuniteiten zijn om te gaan samenwerken: conversatiegroepjes moderne talen, een begeleide studie tijdens het examen in onze living, samen zangles volgen, een geïnteresseerd publiek voor alle boekbesprekingen en voordrachten, verdiepen in Nederlandse literatuur, ….. We hopen dat het leerkrachtenteam nog een beetje energie over heeft in deze moeilijke corona-periode en dat onze deuren nog op een kiertje kunnen blijven.

Ik ervaar hier aan den lijve dat netwerk creëren in de buurt vooral draait om het opbouwen van positieve relaties tussen mensen uit deze organisaties. Wanneer je merkt dat waarden, normen, visie worden gedeeld. dat het dus klikt.

8 november 2021: drempels

Als je in een WZC woont ervaar je meer drempels om deel te nemen aan het sociaal leven en een netwerk te onderhouden of op te bouwen. Niet alleen op het gebied van mobiliteit, maar ook sociale, psychologische en economische drempels. ’t Klikt probeert daar oog voor te hebben en toegankelijkheid te vergroten.

Een covid safe ticket is een extra drempel, zowel voor bewoners om deel te nemen aa, het sociaal leven buitenshuis, maar ook voor hun netwerk om onze cafetaria te bezoeken. Daarom laat ik vandaag alles vallen om voor iedereen die wil een ticket te voorzien. Topprioriteit.

2 november 2021: ik doe iets voor jou, jij doet iets voor een ander en iemand doet iets voor mij

Deze uitspraak is de kern van community building en werd vandaag geillustreerd.

Toen we samen een brief schreven naar Richard, die onderweg is naar Compostela, ontdekte ik een uitzonderlijk schrijftalent bij meneer V. Ikzelf ben een literaire prutser en moet me erg inspannen en veel tijd besteden om iets op papier te krijgen, onder andere voor de maandelijkse uitgave van ons huiskrantje. Meneer V. wil me helpen en we spreken af: ik maak een tekst in het klad en hij redigeert. Het resultaat is een tekst zonder fouten, maar vooral met veel rijkere formuleringen.

Het is niet makkelijk om hulp te vragen, vraagverlegenheid kennen we allemaal. Maar misschien verwondert de handelingsverlegenheid meer: de meeste mensen ervaren namelijk ook een drempel om hulp te bieden. Drempels uit beleefdheid, sociale wenselijkheid, discretie, schaamte,… vanuit goede bedoelingen meestal. Soms is het zinvol om deze drempels weg te werken, door iedereen de kans te geven om soms iets te geven en soms iets te krijgen, erop te vertrouwen dat we een zorgzame gemeenschap zijn waar ik iets doe voor jou, jij voor hem en zij voor mij.

27 oktober 2021: Covid steekt er een stokje voor

We hadden het al zien aankomen, maar toen er gisteren een bewoner positief werd getest op Covid, waren we allemaal erg aangedaan. Opnieuw testen, op de kamer blijven, de twee afdelingen scheiden van elkaar en voorzichtig met bezoeken van buitenaf. Ook voor ’t klikt komen er dus spannende maanden aan, want onze bedoeling is net drempels weg te werken die sociale contacten in de weg staan. Gelukkig heb ik ondertussen al veel mensen leren kennen en mogen ervaren hoeveel kracht in elk van hen schuilt. Ik ben er zeker van: samen komen we er wel!

Op korte termijn konden we helaas niet anders dan de eerste bijeenkomst van onze voortuin-club uit te stellen, waarvoor ondertussen al verschillende buren, een familielid, twee bewoners en de directeur zich hadden geëngageerd. Jammer zeg, ik maak van de vrijgekomen tijd gebruik om al eens op bezoek te gaan bij de buurvrouw die het initiatief nam en om contact op te nemen met het Koninklijk Atheneum van Berchem. Hun leerlingen maken graag gebruik van onze voortuin voor de lunch. Het zou geweldig zijn mochten er enkele leerlingen mee aansluiten. Er is zo weinig intergenerationeel contact. Behalve studenten, heb ik in Huis Sint-Jozef nog geen enkele jongere tegengekomen. Moeten we werk van maken.

26 oktober 2021: hart van Berchem

Vandaag mochten we de winkeliers van Berchem ontvangen. We schrokken er allemaal van hoe weinig we elkaar kennen. Maar iedereen was het erover eens dat wij nog heel veel voor elkaar kunnen betekenen en dankzij de ondernemende instelling van de winkeliers zal dit niet bij een vaag voornemen blijven!

25 oktober 2021: muziek verzacht de zeden

De bewoners van afdeling Magnolia eten samen in een eetzaal. zij wachten elke maaltijd samen in zetels tot de deuren opengaan en de maaltijd wordt opgediend. Enkele bewoners vroegen of we dit wachten niet aangenamer konden maken door muziek te voorzien. Daar zetten we graag onze schouders onder: na een korte navraag over het muziekgenre en een mogelijke afspeellijst ga ik samen met stagiair Hanne op zoek naar een CD-speler en de juiste CD’s. Dezelfde middag en avond speelt er muziek tijdens het wachten. We zetten ons er gezellig bij!
Heel fijn dat bewoners zelf ideeën en initiatieven nemen om het samenleven te verbeteren. Ik probeer dit aan te moedigen door er (bijna) onmiddellijk werk van te maken en hen in heel het proces te blijven betrekken. Het zijn vaak kleine aanpassingen die een wereld van verschil maken. Al was het maar het gevoel dat je verschil kan maken en grip hebt op je leefsituatie. Dit is ietwat veel ouderen verliezen als ze verhuizen naar een woonzorgcentrum.

23 oktober 2021: repaircafe

Tijdens deze tweede editie van het repaircafé hielpen we elkaar met het retoucheren van kledij en het opblinken van schoenen. Dit zorgde voor een gezellige bedrijvigheid in de cafetaria. Rond een grote tafel werden tips uitgewisseld en verhalen uit de oude doos bovengehaald. Op een bepaald moment werd de handtas van mevr. V. gespot: een elegant, tijdloos exemplaar van Delvaux, die ze van haar kinderen cadeau kreeg bij een bijzondere gelegenheid. Die hebben we doen blinken en daarna met z’n allen bewonderd. Ik hoop dat het mevr. V deugd heeft gedaan en dat ze terug mooie herinneringen beleeft aan haar handtas. Sonja, zorgkundige in de Magnolia, nam nadien nog werk mee naar huis en deed mevrouw V. nog veel plezier door haar onderrok te herstellen.
In tegenstelling tot vorige keer kwamen er nu geen familieleden en buren langs, stof tot nadenken en reflectie…

21 oktober 2021: aangename kennismaking

Zoals in elk woonzorgcentrum heeft Huis Sint-Jozef ook een woonleefteam. Bij ons zijn dat Tania, Milan, Hannah, Ine, pastoraal werker Peter en stagiair Hanne. Het is soms zoeken hoe community building en een bestaande werking van een woonleefteam zich tot elkaar verhouden. Een woonleefteam vertrekt vanuit zijn zes rollen, de bewoners zijn hun centrale doelgroep waarvoor ze een goed afgestemd en soms ook individueel aanbod voorzien. Community building richt zich op alle leden van de gemeenschap: medewerkers, bewoners, bezoekers, vrijwilligers, buren ,… en doet zelf geen aanbod, we faciliteren de initiatieven van de leden en proberen mensen te ondersteunen om wederzijdse contacten op te bouwen en onderhouden.

Veel communicatie, respect en reflectie helpen ons om optimaal samen te werken in Huis Sint-Jozef. Wat betekent dit concreet? We delen belangrijke informatie met elkaar, helpen elkaar om niemand te vergeten of uit te sluiten, we denken kritisch mee over elkaars ideeën, we zijn elkaars klankbord,…. en we inspireren elkaar.

Een heel mooi voorbeeld daarvan is het jaarlijkse mosselfeest. De woonleefbegeleiders maakten er dit jaar een “’t klikt”- versie van door heel goed na te denken over de tafelschikking. Ze dekten kleine gezellige tafeltjes en gaven bewoners van de twee afdelingen en medewerkers bewust een plaats. Zo hoopten ze nieuwe contacten mogelijk te maken.

19 oktober 2021: onderweg met Richard naar Compostela

Moedige globetrotter,
We hangen gekluisterd aan het witte scherm. Dankuwel voor de mooie sfeerbeelden. 
Eén foto heeft ons geraakt omdat het voor ons eenzaamheid en een desolaat gevoel uitstraalt. We vroegen ons af of je gezelschap had van een slang of een schorpioen? Waar gaan je gedachten naartoe in die eenzame uren? 
We zien dat je heel warm weer hebt. Dit is wel vermoeiend zeker? Hier is het typisch Belgisch weer. Gina, je vrouw vertelt ons dat je 3 liter per dag water nodig hebt. Kan je je altijd tijdig voorzien van drinkwater? 
Nog een extra inspanning voor de volgende dagen en je bent al over de helft! Mogen moed en volharding u verder blijven begeleiden tijdens de tocht!
Wij wensen je vanuit huis Sint-Jozef nog veel goede moed en van je ma een dikke kus,
Kom goed thuis!

15 oktober 2021: we krijgen hulp van studenten orthopedagogie

Hanne, laatstejaars bachelor orthopedagogie, komt het woonleefteam versterken gedurende één academiejaar. Kysha, eerstejaars graduaatstudent ortopedagogie, komt als vrijwilliger enkele activiteiten mee begeleiden en staat haar stage in semester twee. Die extra hulp is zeer welkom en kunnen we goed gebruiken. Als je present bent en goed luistert vind je heel veel aanknopingspunten om mee aan de slag te gaan en kan je mensen het zelfvertrouwen geven om een initiatief te formuleren. Maar het komt erop aan om deze losse eindjes vast te blijven houden. En dat is veel werk.

Een groepje derdejaarsstudenten orthopedagogie gaat dit jaar in het kader van hun bachelorproef aan de slag met onze onderzoeksvraag: hoe kunnen we de oudere buurtbewoners betrekken bij onze community. Vandaag kregen zij deze vraag voorgeschoteld.

Ondertussen heeft ook Loes, student toegepaste psychologie, beslist om haar bachelorproef bij ons te komen maken. Ze wil onderzoeken hoe bewoners, familie en medewerkers corona-maatregelen ervaren en welke invloed dit heeft op hun welbevinden.

We kijken er erg naar uit om samen te werken met deze enthousiaste jonge mensen en hopen dat zij zich snel thuis voelen in ons huis! We nodigen hen uit om ook in ons huis te komen (samen-) werken, zo hopen we dat er meer contact ontstaat tussen jong en oud.

13 oktober 2021: internationaal dessertenbuffet

Ons internationaal dessertenbuffet was een ongelooflijk succes! En niet perse omdat er 4 lange tafels vol dessertjes uit 17 landen werden klaargemaakt door medewerkers, bewoners, vrijwilligers en familie of omdat er meer dan 70 mensen kwamen proeven. Of omdat we de recepten gaan bundelen in een HSJ – kookboekje, maar omdat…

…het initiatief van Giovanna en Maria uitging, twee Italiaanse medewerksters die de diversiteit van Sint Jozef terecht een troef vinden
…het een moment was waarop iedereen iets kon betekenen voor elkaar: dessertjes maken, afwassen, opscheppen, elkaar helpen kiezen, complimenten geven,…
…we elkaar op een positieve en persoonlijke manier konden leren kennen en er weer nieuwe contacten zijn gelegd
…het laat zien dat we met veel kleintjes samen iets groots kunnen waarmaken

4 oktober 2021: beter een goede buur dan een verre vriend?

In zekere zin klopt dat wel: een buurt is de schaal waarop community building het best lijkt te werken: het is gezellig, er is sociale controle, je kan bij elkaar terecht in nood, en er bestaat een vertrouwdheid. Net omdat relaties in de buurt zo nabij zijn, is de hulp die geboden kan worden informeel en lang vol te houden. Het kost weinig moeite om een boodschap mee te brengen voor de buurvrouw van je moeder, als je toch naar de supermarkt rijdt en je moeder bezoekt in het WZC. Vrijwilligers uit een andere buurt moeten veel meer inspanning leveren om dit te doen. Het is ook makkelijker om in de eigen buurt manieren te bedenken waarop je elkaar kan helpen: door bijvoorbeeld leesoefeningen te doen met het buurmeisje, de orchideeën bij te houden van een zorgkundige, tijdens haar vakantie, een beproefd recept te bezorgen voor de pannenkoeken van het verjaardagsfeest, te duimen voor het rij-examen van de stagiaire of haar stageopdracht na te lezen,… Op die manier wordt de relatie wederkerig en ontstaat er een evenwichtige balans tussen geven en nemen. 

Daarom proberen we de individuele buren van Huis Sint-Jozef beter te leren kennen: door repair-cafés, spelletjesavonden, samen na te denken over de aanleg van de voortuin, … Maar we willen ook graag contact met organisaties, verenigingen, de middenstand,… En dit lijkt te lukken: een babbel aan de voordeur van onze buur, het dansatelier leidde ertoe dat zij hun jaarlijkse brunch en spaghettiavond in onze cafetaria kunnen organiseren. Fijn voor onze bewoners: ze kunnen samen met hun familie en vrienden mee komen feesten én ze krijgen de primeur van de choreografieën voor de wedstrijden waaraan de danseressen deelnemen. We hopen dat er ook voor Huis Sint-Jozef een mooie choreografie inzit.

En van het ene komt het andere: het dansatelier is lid van “hart van Berchem”, de vereniging van winkeliers, ook zij zijn welkom om in ons huis te vergaderen. We hopen dat dit de aanzet kan zijn voor nog meer samenwerking.

27 september 2021: sense of home

Herinner je nog het verhaal van mevrouw D.? Ze heeft haar ganse leven ingesprongen en mensen uit de nood geholpen, nu voelt ze zich vaak nutteloos en niet meer van tel. Dat had Jessica, van het onderhouds-team goed verstaan. Ze vroeg mevrouw D. of ze haar even een handje kon helpen. Dat deed ze met plezier, daarna even bekomen, moe maar voldaan!

24 september 2021: homo ludens

Wat is er meer verbindend dan samen spelen? Geen kinderachtige spelletjes, maar je via spel vrij en creatief uitdrukken en anderen ontmoeten.

We merkten dat het sommige bewoners deugd deed om op een vrijdagavond gezellig samen te zijn. Er ontstonden gesprekken tussen bewoners, medewerkers en bezoekers van mens tot mens. We dachten dat we met deze spelletjesavond zouden inspelen op een nood in de buurt, helaas hebben we weinig buren kunnen aantrekken, de drempel om een WZC binnen te stappen is hoog, dat wisten we al. Zelfs de persoonlijke uitnodiging van meneer D. in zijn schaakclub, trok geen volk. De verrassing was wel dat de bewoners zo positief waren. En scrabble is de favoriet!

24 september 2021: eerste vergadering rijdend winkeltje

Een initiatief van zorgkundige Lizy, waar meteen animo voor is, zowel bij bewoners als bij zorgkundigen. We zijn blij met de aanwezigheid van mevrouw H., die vroeger de kruidenierswinkel uitbaatte in deze buurt, meneer V., die de tijd al had genomen om op te lijsten welke producten er eventueel zouden kunnen verkocht worden en mevrouw V., die zelf vegetariër is geworden enkele jaren geleden en bewust consumeert. Het was een zeer constructief overleg waarin we een werkwijze vastlegden om alle bewoners te bevragen wat zij zouden willen in het assortiment. Er werden al praktische zaken besproken zoals het beste tijdsstip en frequentie om het winkeltje open te houden, de betaalwijze, stockbeheer,..

Interessante wending: bewoners vinden dat iedereen moet gestimuleerd worden om aankopen te komen doen in de cafetaria en dat het winkeltje enkel moet passeren bij wie dit echt niet meer kan. Geen slecht idee, het houdt mensen in beweging en zorgt voor een gezellige drukte wanneer mensen staan aan te schuiven. Ik kijk ernaar uit.

21 september 2021: liever raken met woorden dan troosten met leugens

Gisteren werd ik aangesproken door een boze mevrouw M. Ze vroeg me of het mijn taak niet was om me in te leven in de bewoners? “Natuurlijk”, zei ik “dat is wat ik probeer”. Maar daar was ze het niet mee eens. Een beetje een ongemakkelijk gesprek in de drukte van de cafetaria, daarom spreek ik met haar af om dit gesprek vandaag verder te zetten op haar kamer.

Mevrouw M. vertelt me dat ze het formidabel vindt wat ik doe in huis. Maar ze heeft wel een bedenking: doordat ik als een enthousiast, levendig, druk vogeltje kom binnen vliegen in de living, krijgen bewoners het gevoel dat ze traag, slapend en onwetend zijn. Ze raadt me aan om rustiger en minder gejaagd te spreken , dan kunnen bewoners me ook letterlijk beter verstaan, want ik heb een hoge stem.

Wat een cadeau, haar feedback is helemaal waar en als ze het mij niet had verteld was het een blinde vlek gebleven. ’s Avonds vind ik een spreuk van de bond zonder naam: “liever raken met woorden, dan troosten met leugens”. Ze vond zelf ook dat dit motto heel goed bij haar past.

20 september 2021: achter de rug

Ondertussen zijn we vijf weken bezig. Ik probeer een goede balans te vinden tussen asset mapping (in kaart brengen van de interesses, talenten, dromen , aspiraties van de leden van de community) én het faciliteren van activiteiten die vertrekken vanuit ideeën van de gemeenschap zelf. Het is belangrijk om stil te staan bij behaalde successen. Daarom hang ik foto’s “achter de rug” van het bord. Wat versta ik onder een succes? Simpel, alles wat er voor zorgt dat er een klik is ontstaan tussen (ten minste) twee mensen!

18 september 2021: repair-café

Een repair-café is dé ideale manier om mensen vanuit talenten en krachten te verbinden met elkaar. We weten dat de meeste mensen in onze samenleving enerzijds vraagverlegen zijn en tegelijk handelingsverlegen. Een repair-café biedt hier een oplossing: het is een laagdrempelige activiteit waar iedereen iets kan betekenen voor elkaar.

Wij hadden op deze eerste editie vier specialiteiten samengebracht: je kon terecht om kleine herstellingen te laten doen aan kledij en elektrotoestellen. Daarnaast kon je een band laten plakken en uitleg krijgen over het gebruik van de smartphone. Het was een succes want er waren bewoners, medewerkers, familie, buren en vrijwilligers, die elkaar konden helpen. Enkele voorbeelden: vrijwilliger Melly hielp verschillende bewoners en buren om hun kledij te verstellen, onder toeziend oog van mevrouw T. die vroeger zelf naaister was. Ondertussen maakten de buurmeisjes tekeningen, die ze gingen afgeven aan Mevrouw S., een echte kindervriend. Melly zelf kon terecht bij Gert, de knoppendokter, om een app te installeren op haar smartphone. Gert maakte dezelfde ochtend een handleiding voor Meneer R., die hem toelaat om zelfstandig zijn kinderen op te bellen. Aagje had het het drukst, met de hulp van meneer Z. en Theo repareerde ze de koptelefoon van zorgkundige Sonja, de haardroger en afstandsbediening van de familie van mevrouw D., de houtversnipperaar van de buren. Zij hebben een geefwinkel en daar mogen we gerust eens langs gaan als we iets nodig hebben. Tijdens het wachten werd er gebabbeld en kennis gemaakt bij een tasje koffie en een chocoladekoek.

En het krijgt nog een plezant vervolg: Sonja biedt aan om het stikmachine van het WZC eens van onder het stof te halen, als ze het aan de praat krijgt, komt ze volgende keer meedoen. In de facebookgroep van de buurt wordt er al gevraagd wanneer we een tweede editie organiseren, de buurmeisjes vragen of ze met de andere meisje uit de straat een tekeningen bibliotheek mogen opstellen,…

16 september 2021: van schelp tot schelp

Samen volgen wij Richard, zoon van mevrouw T., op zijn 9de  pelgrimstocht gaat naar Compostela. Stevige wandelschoenen, een rugzak, zijn wandelschoenen en een portie steun zetten hem op weg om deze keer vanuit het zuiden van Spanje op weg te gaan. Donderdag 16 september mochten we hem verwelkomen in huis Sint-Jozef. een grote groep bewoners, familieleden en parochianen waren nieuwsgierig en hadden de schelpen in huis gevolgd om op de plek van afspraak te komen luisteren.

De bewoners voelden zich betrokken bij dit gebeuren en willen hem ook volgen in zijn route. Zo kon een bewoner een schelp inschilderen, hebben we een schelpenroute aangeduid met bezinnende teksten. Tijdens het moment zelf, kon ieder op eigen wijze zijn of haar steun betuigen en hebben we die boodschap ook overhandigd. Niet alleen hebben we Richard uitgewuifd, maar hebben hem ook samen de zegen gegeven. Mevrouw T. was trots!

15 september 2021: groene vingers

Kinesiste Dora verzorgt de planten in de gemeenschappelijke ruimtes en deed via ’t klikt een oproep om deze verantwoordelijkheid te delen. Er werd een momentje gepland om samen te komen om hierover na te denken. Ondanks de extra oproep die ochtend kwamen er weinig mensen op af. In eerste instantie jammer, maar achteraf werden we individueel aangesproken door Melly, de vrijwilligster, die de planten in de zorgstaat wel wil gieten, Jazz, die van thuis stekjes wil meebrengen voor afdeling magnolia, mevrouw P. die samen met haar dochter de planten in het grotje (in de tuin) willen onderhouden. Niet iedereen wil deelnemen aan een clubje of een groep, dat wil niet zeggen dat ze niet van betekenis willen zijn…

13 september 2021: hét bordmoment

Elke maandag en donderdag leggen alle medewerkers om tien uur in de voormiddag het werk even neer om naar het bordmoment te komen. Een moment waarop men kort kan afstemmen en info kan uitwisselen. Op maandagmorgen krijg ik wekelijks de mogelijkheid om info te delen over ’t klikt en zo alle medewerkers te bereiken met een korte update van wat er is gebeurd en wat er nog gepland staat. Een heel grote luxe, want het is niet makkelijk om iedereen goed op de hoogte te houden .

9 september 2021: aandachtspersonen

In Huis Sint-Jozef wordt gewerkt met een aandachtspersonen-systeem waarbij elke bewoner wordt gekoppeld aan een medewerker, alle medewerkers doen mee: zorg, administratie, woonleefteam, technische dienst, logistiek,…. Om dit na de corona nieuw leven in te blazen worden de duo’s gevraagd om de komende twee weken samen langs te komen in de patio om daar te poseren voor de foto. Een gezellige bedrijvigheid.

Het koppelen van een bewoner aan een medewerker geeft soms de opportuniteit tot een bijzondere relatie en dat is mooi.

7 september 2021: eerste werkdag van Timmie

Als community builder doe ik erg mijn best om iedereen te leren kennen en te ontdekken waar mensen interesse in hebben en goed in zijn. Dat zijn heel boeiende gesprekken die me telkens weer verrassen. Sommige gesprekken gaan vlotter in het bijzijn van de kleine Timmie, dat was zeker zo bij mevrouw T., die vroeger kattemoeder is geweest voor zwerfkatten en daar zelfs jaarlijks voor in de bloemetjes werd gezet op het stadhuis. Timmie, die nog jong en soms wel een tikkeltje te druk is, werd helemaal rustig in haar gezelschap. Daar kan ik nog veel van leren, hopelijk wil ze haar wijsheid met me delen.

6 september 2021: startschot van de krantenclub

We zijn drie weken verder en het is zover: de eerste club komt samen. Ik ben nog volop aan het kennismaken en ieders talenten in kaart aan het brengen, maar ondertussen zijn er al veel mogelijkheden om samen iets te doen. Daar moeten we vooral niet mee wachten want samen dingen doen brengt mensen in verbinding. Dit initiatief kwam van Francis, een vrijwilliger. Hij wil naar aanleiding van de “frut”- even vertalen voor wie niet van Antwerpen is: “de gazet van Antwerpen”- onderwerpen uit de actualiteit bespreken. Een schot in de roos, een tiental bewoners en ook familie komen samen in de cafetaria. Mevrouw E. zorgt voor de krant en vrijwilligers Gerd en Linda zorgen voor de drankjes. Ondertussen heeft de breiclub “de gevallen steek” onder leiding van mevrouw M. en vrijwilligster Magda ook besloten om samen te komen in de cafetaria. Het wordt daar een gezellige drukte. En dit werkt aanstekelijk: een bezoeker spreekt me aan met de vraag of er ook geen schildersclub kan opgericht worden, een bewoners geven aan dat ze zo graag samen zouden zingen,…. Aan goesting geen gebrek!

3 september 2021: iedereen welkom

Er is maar één regel voor ’t klikt: “iedereen is welkom”.
Mensen leggen connectie door samen iets te doen. Daar kan iedereen initiatief voor nemen, heel spontaan. Dan moeten we ervoor zorgen dat iedereen die dat wil, kan aansluiten. Maar hoe kunnen we iedereen bereiken en toch heel kort op de bal spelen? Dat was een echte breinbreker. Voorlopig gaan we aan de slag met een multifunctioneel bord, waar iedereen iets kan op aankondigen, met een stift of ouderwets iets op plakken met plakband. Het bord staat op wielen, dus we kunnen het overal mee naartoe nemen. Onderaan hebben we een rekje gemaakt, waarop mensen iets kunnen achterlaten of uitwisselen. We letten er op dat we zo laag mogelijk schrijven, dat ook mensen in de rolstoel dit kunnen lezen. Voor wie niet fysiek aanwezig is, is er ook een online prikbord, waar dezelfde inhoud op terug te vinden is. Met heel veel dank aan Theo, die dit technisch en esthetisch heeft vormgegeven. En om niemand te vergeten ga ik op maandag tijdens het middageten langs op alle eetzalen voor het aanbod van de week te vertellen, een idee van de bewoners op de gebruikersraad. Zo zie je maar, samen komen we er wel!

31 augustus 2021: geen nine to five kantoorjob

Een goede community builder kent de gemeenschap heel goed, hij weet wie er woont en wat er leeft. Omdat hij er op informele wijze vaak is, spreken mensen hem aan. De drempel is laag en zo wordt vertrouwen opgebouwd. Dat vraagt natuurlijk wel veel flexibiliteit. Community building is geen nine to five kantoorjob. Net daarom hebben we gekozen om een aantal uren per week aanwezig te zijn op een vast moment. Op maandag ben ik er altijd heel de dag, iedereen weet dat en kan mij dan vinden. De andere uren mag ik flexibel inzetten in functie van wat nodig is: op die manier kan ik inspelen op vragen en opportuniteiten die zich aandienen.

Daarnaast probeer ik zoveel mogelijk te werken tussen de mensen ipv op een bureau. Dat was administratief medewerker Anabela ook al opgevallen. Ze kwam met een originele oplossing!

30 augustus 2021: O Heer, d’avond is neergekomen

Vandaag kwam ik mevrouw D. huilend tegen in de tuin. Ze had groot verdriet omdat ze zich nutteloos voelde. Vroeger was ze steeds in de weer voor anderen, maar nu kan ze naar eigen zeggen niets meer. Ik bedacht me dat dit de essentie is van ’t Klikt: mensen ervaren pas levenskwaliteit als ze van betekenis kunnen zijn voor een ander. Daarom gaan we wederkerige sociale verbondenheid tussen mensen stimuleren.
Ik zocht naar verbinding en het schoot me te binnen dat ze net als ik bij de gidsen is geweest als meisje. In een opwelling begon ik het avondlied te zingen, mevrouw D. viel in en zo beleefden we samen een heel mooi en intens moment van verbondenheid.

27 augustus 2021: beter een goede buur dan een verre vriend

Een WZC zou geen eiland mogen zijn, mensen voelen zich meer thuis als ze zich nog deel voelen van de samenleving. Maar in de praktijk is het niet makkelijk om de band met de samenleving aan te halen. We weten allemaal hoe hoog de drempel is, en corona heeft het niet makkelijker gemaakt. Wij kiezen ervoor om de buren van in het begin te betrekken bij ’t klikt. Dat betekent naar buiten gaan en contact leggen. Toevallig zijn er dit weekend verschillende straatfeesten in de buurt, en zondag een zeepkistenrace. Een community builder werkt niet van negen tot vijf!

26 augustus 2021: vrijwilligers maken het verschil

Vrijwilligers hebben een heel waardevolle en bijzondere positie in de community. Het was heel verrijkend om ’t klikt aan hen voor te stellen en hun reflecties daarover te beluisteren. Dankzij hen kan Huis Sint-Jozef elke dag van de week beschikken over een reuzegezellige bemande cafetaria.

Vanuit de literatuur kennen we het belang van een laagdrempelige bumping place. Mensen vormen een immers gemeenschap doordat ze elkaar ontmoeten op fysieke plaatsen. Dat levert energie, enthousiasme, verbinding en betrokkenheid op. Soms gaan mensen daar doelgericht naartoe, maar soms willen ze daar gewoon zijn, een plek om tussen anderen te vertoeven. Wanneer mensen samenkomen, ontstaan er mogelijkheden. Een ideale ontmoetingsplaats is een plaats die voor iedereen toegankelijk is en waar alle deelnemers zich welkom voelen, graag vertoeven en weten waarvoor ze komen. Ontmoetingsplaatsen kunnen ook doe-plekken zijn.

Ouderen ondervinden meer drempels om op die ontmoetingsplaatsen te geraken, vanzelfsprekend op het gebied van mobiliteit, maar ook sociale, psychologische en economische drempels. Het vraagt extra aandacht om enerzijds deze ontmoetingsruimtes veilig, bereikbaar en toegankelijk te maken voor iedereen en anderzijds oog te hebben voor de ondersteuning die het voor ouderen mogelijk zou maken om die ontmoetingsplaatsen te bereiken. 

De cafetaria in Huis Sint-Jozef is echt een ideale bumping place: zeer toegankelijk voor iedereen, met een prachtige tuin, een ruimte die flexibel kan gebruikt worden om samen iets te doen, gezellig bij elkaar te zitten of rustig op je eentje te kijken wat er allemaal gebeurt. Dit in alle geborgenheid. De uitdaging is om nog meer mensen uit de buurt en van verschillende generaties aan te trekken. Via het bord, proberen we zoveel mogelijk mensen bereiken.

25 augustus 2021: frietjesdag: gewoon mensen onder elkaar

De jaarlijkse frietjesdag: vrijwilligers en woonleefteam organiseren een tuinfeest met zelfgebakken frietjes voor alle bewoners en medewerkers. Echt plezant, even niet in vaste rollen van zorgkundige, bewoner, onderhoudsmedewerker, directeur, …. maar gewoon mens. Zorgkundige Lizy toont ons hoe ze kan breakdancen, tot groot plezier van iedereen. Het moedigt anderen aan om zichzelf ook te tonen: mensen beginnen te dansen, mee te zingen, foto’s en filmpjes te maken, …. we voelen ons verbonden.

23 augustus 2021: “we are family”

Vandaag krijg ik de kans om ’t klikt officieel voor te stellen op de familievergadering, heel fijn om reacties te horen en in dialoog te gaan. Ook in deze groep is men unaniem: na corona mag er terug meer leven in de brouwerij komen, mensen hebben afgezien van het sociaal isolement. Na de vergadering probeer ik mensen nog even persoonlijk aan te spreken. Van het ene komt het andere. Een zoon van een bewoonster vertrekt binnen enkele weken op pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. De weg naar Santiago (in het Spaans ook wel ‘el camino’; de weg genoemd) kent veel van tradities. Zo laten pelgrims een van huis meegenomen steen achter bij Cruz de Ferro waarmee ze symbolisch hun zonden van zich afleggen en (letterlijk) verlicht hun weg vervolgen. Hij stelt voor om een steen mee te nemen van ons, wij zouden dan vanuit Huis Sint-Jozef zijn tocht mee kunnen volgen met een groepje geïnteresseerden. Volgende week breng ik onze pastorale werker met de zoon in contact om dit idee verder uit te werken.

Ik begin er ondertussen vertrouwen in te krijgen dat er heel veel initiatief komt van de mensen uit de community als ik daar voor open sta. Zo zijn er al ideeën om een buffet te maken met gerechten uit verschillende landen, een groepje samen te brengen om samen voor de planten te zorgen, een repaircafé te houden, een spelletjesavond mogelijk te maken, kinderen te laten spelen in de tuin op woensdagnamiddag, samen de krant te lezen, de breiclub “de gevallen steek” in de cafetaria te laten doorgaan, …. Ik begin te begrijpen waarom een goede community builder ook een goede manager moet zijn 😃

20 augustus 2021: oog voor het positieve

De ABCD- methode is krachtgericht we focussen op what’s strong ipv op what’s wrong.

Ik wil geen verkeerde indruk wekken: ook voor ’t klikt is Huis Sint-Jozef al een warme gemeenschap.

Hartverwarmend te zien hoe mensen iets voor elkaar betekenen…

Dora, de kinesiste heeft groene vingers en verzorgt de planten in de gemeenschappelijke ruimtes en bij enkele bewoners van de Linde.
Zorgkundige, Lizy, brengt haar hond Julie soms mee tot groot plezier van de bewoners.
Sayed, zorgkundige op de Linde, speelt schaak met mijnheer D.
Milan, ergotherapeut, bracht medewerkers en bewoners samen tijdens een spannend voetbaltoernooi in onze prachtige tuin.
Mevrouw D. K. en mijnheer Z. gingen samen op stap in de riksja. Daarna werd er samen met de familie nog iets gedronken in de cafetaria.
Mevrouw M. heeft ergotherapeut Milan en orthopedagoog Hannah leren breien. Milan heeft ondertussen vier mutsen, twee sjaals en drie paar sokken af.
Bianca, zorgkundige op de Linde, brengt wel eens boodschappen mee voor bewoners die niet in de supermarkt geraken.
Woensdag leggen de vrijwilligers bewoners en medewerkers in de watten, dan kunnen ze genieten van frietjes en een sfeervol optreden.
Ik ontdekte gisteren dat de prachtige schilderijen aan de muren gemaakt zijn door Patrick, secretariaatsmedewerker.
Mevrouw H. nodigt hoofdverpleegkundige Nele uit om op haar kamer te komen kijken naar de olympische spelen

En dit is maar een toevallige greep uit al de spontane, warme initiatieven!

19 augustus 2021: hallo, ik ben Maite…

In Huis Sint-Jozef wonen 53 mensen, werken 80 medewerkers, ondersteunen 15 vrijwilligers. Naasten, bezoekers en buren zijn heel welkom. Ik probeer elk van hen aan te spreken en te leren kennen. Later zal ik de assets (krachten, interesses, hulpbronnen, dromen,..) mappen (in kaart brengen), maar eerst neem ik de tijd om vertrouwen op te bouwen, present te zijn. De eerst kennismaking brengt al meteen kansen naar boven om samen dingen te gaan doen. Hoe kunnen we dan iedereen bereiken? Daarvoor is de cafetaria als bumping place ideaal. Het is een heerlijke, uitnodigende plek, in het hartje van Huis Sint-Jozef . Vrijwilligers zorgen er voor dat ze elke dag van de week open is. Theo, van de technische dienst gaat me helpen om een groot bord te maken, om zoveel mogelijk mensen te bereiken.

18 augustus 2021: mijn kritische vrienden

Wat ben ik dankbaar dat ik drie kritische vrienden rond mij heb kunnen verzamelen: Greet Demesmaeker, Birgit Oelkers en Marie-Louise Hehenkamp. Dit zijn “personen uit een kennisinstelling die een helikopterview en -ervaring hebben met netwerkopbouw. Zij kunnen community Builders rond valkuilen heen loodsen en ondersteuning bieden tijdens moeilijke ogenblikken.” Omdat community building een dynamisch proces is, is ondersteuning door een ‘kritische vriend’ bijzonder zinvol. Vandaag kwamen we voor het eerst samen en leerde ik dat het veel aandacht vraagt om de leden van de community echt de regie te geven en “in the lead” te laten. Faciliteren en niet overnemen, dat moet ik voor ogen blijven houden.

16 augustus 2021: dromen, durven, doen

De grote dag. Ik heb er enorm naar uitgekeken, maar vandaag is het toch erg spannend om de transfer te maken van theorie naar de praktijk. Voor community building is er immers geen draaiboek, ik moet vertrouwen in de kracht van mensen, de intrinsieke behoefte om iets te kunnen betekenen voor een ander. Bovendien begeef ik me in een spanningsveld door dit proces op gang te brengen in een residentiële context, die toch nog zeer sterk vertrekt vanuit een medisch zorgmodel.

Ik hou mezelf voor dat het traag mag gaan, eerst mensen leren kennen, relaties opbouwen, gewoon mezelf zijn en er zijn…. Het valt niet mee om me niet te richten op resultaten of doelstellingen, maar enkel te focussen op het proces.

Gelukkig word ik ongelooflijk warm onthaald, ik voel me echt welkom. Ik neem de tijd om mezelf voor te stellen aan medewerkers, bewoners, familie, vrijwilligers. Het valt me op dat (zeker na de afgelopen corona-periode) iedereen uitkijkt naar wat meer verbondenheid en leven in de brouwerij. Daarin nemen ook al veel mensen spontaan initiatief. Daarover schrijf ik graag later in de week meer in “oog voor het positieve”.

7 juli 2021: plannen krijgen vaste vorm

Vandaag krijgen onze plannen vaste vorm: na de zomervakantie ondersteunt Sproud een jaar lang bewoners, medewerkers, familie, vrijwilligers, sympathisanten en buren van Huis Sint-Jozef in Berchem om een warme gemeenschap te bouwen: “t klikt” . Community building volgens de ABCD-methode, van theorie naar praktijk. Het belooft een boeiend proces te worden, dat we graag met jullie delen ter inspiratie. Want we zijn ervan overtuigd dat dit een sleutel is naar toekombestendige ouderenzorg. Wordt vervolgd….

2 Comments

  1. Greet

    Wat een mooie, ontroerende en hartverwarmende verhalen! Deze springt er voor mij echt uit: ‘liever woorden die raken, dan leugens die troosten’.

    Zoveel stappen die reeds zijn gezet op de weg van verbinding. Het laat me denken aan de mooie uitspraak: ‘alleen ga je sneller, samen kom je verder’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *